Water- en hoogheemraadschappen

Een waterschap is een organisatie die belast is met de waterstaatszorg in een bepaald gebied. Het gebied zelf wordt ook waterschap genoemd. Waterschappen zijn vaak al in de middeleeuwen ontstaan. Bewoners van een waterschap betalen ook vandaag de dag nog rechtstreeks belasting aan het waterschap als bijdrage aan het onderhoud van de dijken, de gemalen en andere bouwwerken in hun gebied. Tegenwoordig zijn de taken van het waterschap uitgebreid met o.a. de bewaking van de waterkwaliteit, waterzuivering enzovoorts.

In Zuid-Holland zijn meerdere waterschappen en Hoogheemraadschappen actief. De grenzen van de waterschappen zijn vaak al in de middeleeuwen ontstaan en vallen niet altijd samen met provincie grenzen. Naast de waterschappen heb je drie Hoogheemraadschappen in Zuid-Holland, namelijk Hoogheemraadschap van Rijnland, van Delfland en van Schieland en de Krimpenerwaard.

Hoogheemraadschappen besturen een groter gebied. De hoogste bestuurder heet de dijkgraaf. De andere bestuurders heten de heemraden. In de middeleeuwen hebben zij een eigen rechtspraak, dat wil zeggen dat mensen die een dijk kapot maakten, rechtstreeks door het hoogheemraadschap bestraft konden worden en dus buiten de macht van de gewone rechters stonden. Er stonden hoge straffen op het verwaarlozen van dit onderhoud. Het was immers in het belang van alle bewoners van een gebied dat hunland niet onder water kwam te staan. De bestuurders van een waterschap worden gekozen tijdens waterstaatsverkiezingen. Zij vormen het bestuur dat oplet of mensen zich houden aan de regels voor het waterbeheer in het waterschap.

Zo zijn de grondbezitters in een polder, ook wel de ingelanden, verplicht om jaarlijks hun sloten uit te baggeren en de kanten netjes te houden zodat het water in de polders goed weg kan stromen en het land niet onder loopt. In de provincie Zuid-Holland zijn vijf Waterschappen actief. Het Noorden valt onder het Hoogheemraadschap van Rijnland. Ter hoogte van Wassenaar en aan de kust is het Hoogheemraadschap van Delfland. Het stroomgebied van de grote rivieren, tot aan de Drechtsteden en Dordrecht, dus de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, valt onder waterschap Rivierenland. Dit waterschap is ook actief in de provincie Utrecht. Ten noordwesten van dat gebied van Gouda tot aan Rotterdam valt onder Schieland en de Krimpenerwaard. Het gebied onder Rotterdam tot en met de Zuid-Hollandse eilanden en de Hoeksche Waard valt onder waterschap de Hollandse Delta.

Hoogheemraadschap van Rijnland
Rijnlandshuis, Archimedesweg 1, 2333 CM te Leiden
Postbus 156, 2300 AD te Leiden
Afdeling Educatie jessica.timmermans@rijnland.net
071-3063063
www.rijnland.net

Hoogheemraadschap van Delfland
Phoenixstraat 32, Delft
Postbus 3061 2601 DB Delft
Afdeling educatie
015 260 81 71
educatie@hhdelfland.nl
www.hhdelfland.nl

informatie
Het Hoogheemraadschap heeft speciaal voor het voortgezet onderwijs een vakoverstijgend lespakket ontwikkeld. Op de website vind je meer informatie over Weet van Water, lespakket voor vmbo en havo/vwo. Op de website www.hhdelfland.nl/lerenoverwater kun je een formulier downloaden waarmee je je klas kunt aanmelden voor een excursie naar het Keringhuis of bij een van de waterzuiveringsinstallaties in de regio.

Het Keringhuis, Publiekscentrum Water plus gemaal Westland
Nieuw Oranjekanaal 139 (havennummer 882)
3151 XL Hoek van Holland
0174–511222

AWZI (Afval water en Zuiverings installatie) De Groote Lucht in Vlaardingen en de AWZI de Nieuwe Waterweg in Hoek van Holland zijn te bezichtigen.

Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard
Maasboulevard 123, 3063 GK Rotterdam
Postbus 4059, 3006 AB Rotterdam
Afdeling Educatie
010-45 37 200
info@hhsk.nl
www.schielandendekrimpenerwaard.nl

Waterschap De Hollandse Delta
Handelsweg 100, 2988 DC Ridderkerk
Postbus 4103, 2980 GC Ridderkerk
0900-2005005
2005005@wshd.nl
www.wshd.nl

informatie
Waterschap Hollandse Delta leidt groepen rond bij diverse gemalen en bij rioolwater zuiveringsinstallaties. De volgende gemalen kunnen in overleg worden bezocht met een schoolgroep:
Voorne-Putten: Hellevoetsluis, gemaal Trouw
Goeree-Overflakkee: Oude Tonge, gemaal de Haas van Dorsser
Eiland van Dordrecht: Dordrecht, Gemaal Johan Vis
Hoeksche Waard: Oud Beijerland, gemaal de Bosschen
IJsselmonde: Zwijndrecht, Gemaal Breeman

Voor achtergrondinformatie: Mevrouw De Bruijn, communicatiemedewerker: 088-9743000
Verder werkt Waterschap De Hollandse Delta nauw samen met Natuur- en milieueducatiecentra (NME’s). Deze centra ontwikkelen zelf leskisten en educatieve programma’s.

Weizigt Natuur- en milieucentrum
Van Baerleplantsoen 30
3314 BH Dordrecht
078-6141900
www.weizigtnmc.nl

NLC Hoeksche Waard
Kenniscentrum Nationaal Landschap
Veerweg 1 c
3281 LX Numansdorp
0186-653512
www.natlan.nl

Waterschap Rivierenland
Blomboogerd 1 in Tiel
Postbus 599, 4000 AN Tiel
Afdeling Educatie
Algemeen: 0344- 64 90 90
info@wsrl.nl
www.waterschaprivierenland.nl

informatie
Op de website van het waterschap Rivierenland vind je het educatieve aanbod

De Unie van Waterschappen
www.uvw.nl

De Provincie Zuid-Holland
www.pzh.nl